Τίτλος Κτήσης: Όλες οι Εγκύκλιοι e-ΕΦΚΑ – Ποιες Ισχύουν και Ποιες Έχουν Αντικατασταθεί

Ο τίτλος κτήσης, ο οποίος αναφέρεται πλέον επίσημα ως Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών (Π.Π.Υ.), αποτελεί τρόπο αμοιβής φυσικών προσώπων για περιστασιακή και παρεπόμενη δραστηριότητα, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της φορολογικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Για τη σωστή έκδοση και διαχείριση ενός τίτλου κτήσης, οι επιχειρήσεις και τα λογιστήρια πρέπει να γνωρίζουν όχι μόνο το βασικό νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και τις εγκυκλίους του e-ΕΦΚΑ που καθορίζουν την υπαγωγή στην ασφάλιση, τον υπολογισμό των εισφορών, την υποβολή της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (Α.Π.Δ.) και τη διαδικασία απογραφής του αμειβόμενου.

Στον οδηγό αυτό συγκεντρώνουμε τις σημαντικότερες εγκυκλίους και τα σχετικά έγγραφα που εντοπίζονται στον επίσημο ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ, διαχωρίζοντας τις οδηγίες που χρησιμοποιούνται σήμερα από τις παλαιότερες οδηγίες που έχουν αντικατασταθεί ουσιαστικά ή αφορούν προηγούμενο καθεστώς.

Σημαντικό: Η ένδειξη «αντικατασταθείσα» δεν ταυτίζεται πάντοτε με ρητή, τυπική κατάργηση ολόκληρης μιας εγκυκλίου. Για τον λόγο αυτό, όπου δεν προκύπτει ρητή κατάργηση από το επίσημο έγγραφο, γίνεται διάκριση ανάμεσα στην παλαιότερη οδηγία και στο ισχύον πλαίσιο εφαρμογής.

Περιεχόμενα

• Τι είναι ο τίτλος κτήσης
• Εγκύκλιοι και οδηγίες που χρησιμοποιούνται σήμερα
• Παλαιότερες εγκύκλιοι και έγγραφα που έχουν αντικατασταθεί ουσιαστικά
• Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο
• Ασφαλιστικές εισφορές τίτλου κτήσης
• Α.Π.Δ. και υποχρεώσεις εκδότη
• Απογραφή ασφαλισμένου με τίτλο κτήσης
• Τι πρέπει να ελέγχει το λογιστήριο
• Συχνές ερωτήσεις

1. Τι είναι ο τίτλος κτήσης ή Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών

Ο τίτλος κτήσης είναι παραστατικό που εκδίδεται, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της φορολογικής νομοθεσίας, για την αμοιβή φυσικού προσώπου όταν η δραστηριότητα είναι ευκαιριακή και παρεπόμενη και δεν υπάρχει υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τις οδηγίες του e-ΕΦΚΑ, βασική προϋπόθεση είναι οι σχετικές συναλλαγές να μην υπερβαίνουν συνολικά τις 10.000 ευρώ ετησίως και να μην υφίσταται υποχρέωση έναρξης εργασιών στη Δ.Ο.Υ. για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Το όριο αυτό δεν αρκεί από μόνο του για να δικαιολογήσει την έκδοση τίτλου κτήσης: πρέπει να εξετάζεται και ο πραγματικός χαρακτήρας της συναλλαγής.

Εάν η εργασία έχει χαρακτηριστικά εξαρτημένης εργασίας ή συστηματικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, δεν είναι ορθό να χρησιμοποιείται τίτλος κτήσης μόνο και μόνο επειδή η αμοιβή είναι χαμηλή ή αφορά μία συγκεκριμένη εργασία.

2. Εγκύκλιοι και οδηγίες που χρησιμοποιούνται σήμερα

Οι ακόλουθες εγκύκλιοι και οδηγίες αποτελούν βασικά σημεία αναφοράς για τη διαχείριση των τίτλων κτήσης. Κάθε έγγραφο έχει διαφορετικό αντικείμενο: δεν καλύπτουν όλα το σύνολο της διαδικασίας.

2.1 Εγκύκλιος 33/2022 – Η βασική εγκύκλιος για την ασφάλιση

Η Εγκύκλιος 33, με ημερομηνία 11 Οκτωβρίου 2022, κοινοποιεί τις διατάξεις του άρθρου 75 του ν. 4826/2021, οι οποίες αντικατέστησαν τις προηγούμενες διατάξεις του άρθρου 55 του ν. 4509/2017.

Το έγγραφο αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για:

• Την υπαγωγή των αμειβομένων με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών στην ασφάλιση.
• Τους κλάδους ασφάλισης για τους οποίους προβλέπονται εισφορές.
• Τον τρόπο υπολογισμού και παρακράτησης των εισφορών.
• Τον χρόνο ασφάλισης που προκύπτει από κάθε παραστατικό.
• Την απεικόνιση της ασφάλισης στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση.
• Τη διαδικασία απογραφής του ασφαλισμένου.

Η εγκύκλιος παραπέμπει ρητά στην Εγκύκλιο 14/2019 και σε δύο σχετικά γενικά έγγραφα του 2019, καθώς οι νεότερες νομοθετικές διατάξεις τροποποίησαν το πλαίσιο που ίσχυε τότε.

2.2 Εγκύκλιος 6/2024 – Ηλεκτρονική βεβαίωση απογραφής

Η Εγκύκλιος 6/2024 αφορά τη νέα ηλεκτρονική υπηρεσία «Βεβαίωση Απογραφής Ασφαλισμένου με Τίτλο Κτήσης».

Η υπηρεσία επιτρέπει στον ασφαλισμένο που πρόκειται να αμειφθεί με τίτλο κτήσης να δηλώσει την πρόθεση παροχής υπηρεσιών και την ημερομηνία έναρξης, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Εάν δεν έχει προηγηθεί απογραφή στο μητρώο του e-ΕΦΚΑ, η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της αρμόδιας Τοπικής Διεύθυνσης, με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Η εγκύκλιος αφορά κυρίως τη διαδικασία και την ηλεκτρονική εξυπηρέτηση. Δεν αντικαθιστά από μόνη της το σύνολο των ουσιαστικών κανόνων ασφάλισης της Εγκυκλίου 33/2022.

2.3 Εγκύκλιος 4/2026 – Ασφαλιστικές εισφορές τίτλου κτήσης

Η Εγκύκλιος 4/2026 αφορά την αναπροσαρμογή ποσών από την 1η Ιανουαρίου 2026, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα ποσά ασφαλιστικών εισφορών για Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών.

Για τον υπολογισμό των εισφορών σε τίτλο κτήσης, το λογιστήριο πρέπει να χρησιμοποιεί τα ποσά και τα όρια που ισχύουν κατά τον κρίσιμο χρόνο. Δεν πρέπει να εφαρμόζονται αυτομάτως τα ποσά παλαιότερων ετήσιων εγκυκλίων.

Ενδεικτικά, η ενημερωτική σελίδα του e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι από 1.1.2026 το ανώτατο μηνιαίο όριο ασφαλιστικών εισφορών για περισσότερα του ενός Π.Π.Υ. που εκδίδονται από τον ίδιο υπόχρεο, στην ίδια μισθολογική περίοδο, ανέρχεται σε 675,87 ευρώ. Πριν από κάθε εφαρμογή πρέπει να ελέγχεται η ισχύουσα εγκύκλιος και η συγκεκριμένη περίπτωση.

3. Παλαιότερες εγκύκλιοι και έγγραφα που έχουν αντικατασταθεί ουσιαστικά

Στον επίσημο ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ εξακολουθούν να εμφανίζονται παλαιότερα έγγραφα για τους τίτλους κτήσης. Η διατήρησή τους στο αρχείο δεν σημαίνει ότι όλες οι οδηγίες τους εφαρμόζονται αυτούσιες σήμερα.

Η Εγκύκλιος 33/2022 κοινοποιεί το νεότερο πλαίσιο που προέκυψε από το άρθρο 75 του ν. 4826/2021. Συνεπώς, τα έγγραφα του 2019 πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της μεταγενέστερης νομοθεσίας και των νεότερων οδηγιών.

Προσοχή: Από τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στις επίσημες σελίδες δεν προκύπτει ότι κάθε ένα από τα παραπάνω έγγραφα έχει χαρακτηριστεί ρητά ως «καταργημένο» στο σύνολό του. Για τον λόγο αυτό, ο ακριβέστερος χαρακτηρισμός είναι ότι πρόκειται για παλαιότερες οδηγίες των οποίων το αντικείμενο επηρεάστηκε από μεταγενέστερες διατάξεις και την Εγκύκλιο 33/2022. Για νομική χρήση απαιτείται έλεγχος του πλήρους κειμένου κάθε εγγράφου.

3.1 Εγκύκλιος 5/2019 – Ειδική περίπτωση υγειονομικής περίθαλψης

Η Εγκύκλιος 5/2019 αναφέρεται στην Εγκύκλιο 33/2022 ως σχετική με ειδικές περιπτώσεις εξαίρεσης από τον κλάδο υγειονομικής περίθαλψης, όταν υπάρχει παράλληλη κάλυψη από φορέα που δεν έχει ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ.

Δεν αποτελεί την κύρια εγκύκλιο για το σύνολο της ασφάλισης με τίτλο κτήσης. Εξετάζεται μόνο όταν τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης εμπίπτουν στο ειδικό ζήτημα που καλύπτει.

4. Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τον τίτλο κτήσης

Για την ασφαλιστική αντιμετώπιση των τίτλων κτήσης, βασική διάταξη είναι το άρθρο 55 του ν. 4509/2017, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 75 του ν. 4826/2021.

Για την ορθή εφαρμογή του πλαισίου πρέπει να εξετάζονται συνδυαστικά:

• Οι προϋποθέσεις της φορολογικής νομοθεσίας για την έκδοση του παραστατικού.
• Ο περιστασιακός και παρεπόμενος χαρακτήρας της δραστηριότητας.
• Η απουσία υποχρέωσης έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας για τη συγκεκριμένη εργασία.
• Οι διατάξεις για την υπαγωγή στην ασφάλιση και τον υπολογισμό των εισφορών.
• Οι ισχύουσες οδηγίες για την Α.Π.Δ. και την απογραφή.

Η ύπαρξη τίτλου κτήσης δεν αποκλείει την ασφάλιση ούτε σημαίνει ότι οποιαδήποτε αμοιβή μπορεί να καταβληθεί με αυτόν τον τρόπο. Η ορθή κατάταξη εξαρτάται από τα πραγματικά χαρακτηριστικά της σχέσης μεταξύ εκδότη και αμειβομένου.

5. Ασφαλιστικές εισφορές στον τίτλο κτήσης

Η Εγκύκλιος 33/2022 περιγράφει την ασφαλιστική αντιμετώπιση των αμοιβών με Π.Π.Υ. και προβλέπει εισφορές για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη, σύμφωνα με το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.

Στο πλαίσιο που περιγράφεται στην εγκύκλιο, οι εισφορές υπολογίζονται επί της καθαρής αξίας του παραστατικού, όπως αυτή προκύπτει μετά την αφαίρεση του αναλογούντος φόρου και άλλων σχετικών επιβαρύνσεων. Τα ποσοστά και τα ανώτατα ποσά πρέπει να ελέγχονται με βάση τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.

Οι ασφαλιστικές εισφορές βαρύνουν τον αμειβόμενο, αλλά παρακρατούνται και αποδίδονται στον e-ΕΦΚΑ από τον υπόχρεο απεικόνισης συναλλαγών, δηλαδή τον εκδότη του Π.Π.Υ.

Επειδή τα όρια και τα ποσά μπορούν να αναπροσαρμόζονται, για συναλλαγές του 2026 πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η Εγκύκλιος 4/2026 και όχι τα ποσά που ίσχυαν το 2025 ή σε προηγούμενα έτη.

6. Α.Π.Δ. και υποχρεώσεις του εκδότη

Η Εγκύκλιος 33/2022 περιλαμβάνει οδηγίες για την απεικόνιση της ασφάλισης των αμειβομένων με τίτλο κτήσης στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση κοινών επιχειρήσεων.

Πριν από την έκδοση και την υποβολή των σχετικών στοιχείων, το λογιστήριο πρέπει να ελέγχει:

• Αν η συναλλαγή μπορεί νόμιμα να αμειφθεί με Π.Π.Υ.
• Αν ο ασφαλισμένος έχει απογραφεί με την κατάλληλη ιδιότητα.
• Τη σωστή ασφαλιστική αντιμετώπιση και τις εισφορές που αναλογούν.
• Τη σωστή περίοδο και τα στοιχεία απεικόνισης στην Α.Π.Δ.
• Την τήρηση των προθεσμιών υποβολής και καταβολής.

Η έκδοση του παραστατικού δεν υποκαθιστά τις υποχρεώσεις ασφαλιστικής απεικόνισης. Επίσης, η φορολογική ορθότητα του παραστατικού και η ασφαλιστική του αντιμετώπιση αποτελούν διακριτά ζητήματα που πρέπει να εξετάζονται συνδυαστικά.

7. Απογραφή ασφαλισμένου με τίτλο κτήσης

Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει ηλεκτρονική υπηρεσία για τη βεβαίωση απογραφής ασφαλισμένου με τίτλο κτήσης. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν από την επίσημη σελίδα της υπηρεσίας για τα βήματα και τα απαιτούμενα στοιχεία.

Ηλεκτρονική υπηρεσία: Βεβαίωση Απογραφής Ασφαλισμένου με Τίτλο Κτήσης

Εάν ο ασφαλισμένος δεν έχει απογραφεί στο μητρώο του e-ΕΦΚΑ, η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της αρμόδιας Τοπικής Διεύθυνσης, σύμφωνα με τις οδηγίες του φορέα και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

8. Checklist για το λογιστήριο

Για να μειωθεί ο κίνδυνος λαθών, προτείνεται να ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία:

1. Επιβεβαίωση ότι η δραστηριότητα είναι πράγματι ευκαιριακή και παρεπόμενη.
2. Έλεγχος του ορίου των 10.000 ευρώ και της υποχρέωσης έναρξης εργασιών.
3. Έλεγχος ότι δεν υποκρύπτεται εξαρτημένη εργασία ή συστηματική επιχειρηματική δραστηριότητα.
4. Επιβεβαίωση της απογραφής του αμειβομένου στον e-ΕΦΚΑ.
5. Υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών με βάση τα ισχύοντα ποσά.
6. Έλεγχος των υποχρεώσεων υποβολής Α.Π.Δ. και απόδοσης εισφορών.
7. Φύλαξη του παραστατικού, των δικαιολογητικών και των αποδεικτικών υποβολής.

9. Συχνές ερωτήσεις για τον τίτλο κτήσης

Ποια είναι η βασική εγκύκλιος για τον τίτλο κτήσης;

Η Εγκύκλιος 33/2022 αποτελεί βασική οδηγία για την ασφάλιση των αμειβομένων με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών και την απεικόνιση στην Α.Π.Δ.

Έχει καταργηθεί η Εγκύκλιος 14/2019;

Η Εγκύκλιος 33/2022 κοινοποιεί μεταγενέστερες νομοθετικές διατάξεις που αντικατέστησαν το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο και παραπέμπει στην Εγκύκλιο 14/2019 ως σχετικό παλαιότερο έγγραφο. Για την τρέχουσα εφαρμογή πρέπει να χρησιμοποιείται το νεότερο πλαίσιο. Δεν πρέπει, ωστόσο, να αποδίδεται τυπική κατάργηση στο σύνολο του εγγράφου χωρίς έλεγχο του πλήρους κειμένου.

Ποια εγκύκλιος αφορά την ηλεκτρονική απογραφή;

Η Εγκύκλιος 6/2024 αφορά τη νέα ηλεκτρονική υπηρεσία βεβαίωσης απογραφής ασφαλισμένου με τίτλο κτήσης.

Ποια εγκύκλιος περιλαμβάνει τα ποσά εισφορών για το 2026;

Η Εγκύκλιος 4/2026 περιλαμβάνει την αναπροσαρμογή ποσών ασφαλιστικών εισφορών για τίτλους κτήσης από 1.1.2026.

Πρέπει να χρησιμοποιούνται οι εισφορές της Εγκυκλίου 3/2025;

Η Εγκύκλιος 3/2025 αφορά τα ποσά του 2025. Για συναλλαγές που υπάγονται στα ποσά του 2026, πρέπει να ελέγχεται η νεότερη Εγκύκλιος 4/2026.

Πού βρίσκω όλες τις επίσημες οδηγίες;

Στην ενότητα «Εγκύκλιοι και Γενικά Έγγραφα» και στη θεματική σελίδα «Τίτλος Κτήσης» του e-ΕΦΚΑ. Οι επίσημες πηγές πρέπει να ελέγχονται τακτικά για τυχόν νεότερες οδηγίες ή αλλαγές στη νομοθεσία.

Συμπέρασμα

Για τη σωστή διαχείριση του τίτλου κτήσης, το λογιστήριο πρέπει να ξεκινά από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και την Εγκύκλιο 33/2022, να εφαρμόζει τις οδηγίες της Εγκυκλίου 6/2024 για την ηλεκτρονική απογραφή και να χρησιμοποιεί τα επικαιροποιημένα ποσά της Εγκυκλίου 4/2026 για το έτος 2026.

Οι παλαιότερες οδηγίες του 2019 εξακολουθούν να είναι χρήσιμες για ιστορική αναφορά και κατανόηση της εξέλιξης του πλαισίου, αλλά δεν πρέπει να εφαρμόζονται απομονωμένα από τις μεταγενέστερες νομοθετικές αλλαγές.

Επίσημες πηγές

• e-ΕΦΚΑ – Τίτλος Κτήσης: Συχνές Ερωτήσεις
• e-ΕΦΚΑ – Εγκύκλιος 33/2022
• e-ΕΦΚΑ – Εγκύκλιος 6/2024
• e-ΕΦΚΑ – Εγκύκλιος 3/2025
• e-ΕΦΚΑ – Εγκύκλιος 4/2026
• e-ΕΦΚΑ – Βεβαίωση Απογραφής Ασφαλισμένου με Τίτλο Κτήσης

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Πριν από την εφαρμογή των οδηγιών σε συγκεκριμένη συναλλαγή, συνιστάται έλεγχος του πλήρους κειμένου των εγκυκλίων και της ισχύουσας νομοθεσίας.